Ekrany są wszechobecne w naszym codziennym życiu, a dzieci mają z nimi kontakt coraz wcześniej. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz eksperci zdrowotni ostrzegają jednak przed potencjalnymi skutkami nadmiernego korzystania z ekranów. W niniejszym artykule przedstawiamy wytyczne WHO oraz praktyczne porady, jak zadbać o zdrowie i rozwój dzieci w erze cyfrowej.
Zalecenia WHO dotyczące czasu ekranowego
WHO opracowała szczegółowe wytyczne dotyczące maksymalnego czasu spędzanego przed ekranami w zależności od wieku dziecka:
Dzieci poniżej 1. roku życia: Nie zaleca się jakiegokolwiek czasu spędzanego przed ekranami.
Dzieci w wieku 1-2 lat:
Dla dzieci 1-rocznych: Całkowity brak kontaktu z ekranami jest preferowany.
Dla 2-latków: Maksymalnie 1 godzina dziennie, przy czym mniej czasu jest lepsze.
Dzieci w wieku 3-4 lat: Maksymalnie 1 godzina dziennie wysokiej jakości programów. Rodzice powinni towarzyszyć dzieciom i aktywnie uczestniczyć w omawianiu treści.
Dla starszych dzieci eksperci zalecają:
Dzieci w wieku 5-12 lat: Maksymalnie 2 godziny dziennie na aktywności rekreacyjne przed ekranem, nie licząc czasu spędzanego na nauce.
Dzieci w wieku 13-18 lat: Maksymalnie 2 godziny dziennie na rozrywki ekranowe. Ważne, aby korzystanie z technologii nie wpływało negatywnie na sen, aktywność fizyczną czy relacje społeczne.
Skutki nadmiernego czasu przed ekranami
Zbyt długie korzystanie z ekranów może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych:
- Cyfrowe zmęczenie oczu. Objawia się suchością, podrażnieniem, bólem głowy i niewyraźnym widzeniem.
- Problemy ze snem. Niebieskie światło emitowane przez ekrany zakłóca naturalny rytm dobowy, utrudniając zasypianie.
- Zmniejszona aktywność fizyczna. Spędzanie wielu godzin przed ekranem często wiąże się z siedzeniem, co może prowadzić do otyłości i innych problemów zdrowotnych.
- Izolacja społeczna. Nadmiar czasu ekranowego może ograniczać interakcje z rodziną i rówieśnikami, wpływając na rozwój umiejętności interpersonalnych.
Jak minimalizować negatywne skutki korzystania z ekranów?
Rodzice mogą podejmować konkretne kroki, aby zminimalizować negatywny wpływ czasu ekranowego na zdrowie dzieci:
1. Wprowadzenie zasady 20-20-20
Co 20 minut spędzonych przed ekranem, zachęcaj dziecko do spojrzenia na obiekt oddalony o 20 stóp (ok. 6 metrów) przez 20 sekund.
2. Ustawienie zasad korzystania z technologii
Ogranicz czas ekranowy do zaleceń dostosowanych do wieku dziecka.
Wyznacz strefy wolne od ekranów, np. podczas posiłków czy w sypialni.
3. Promowanie alternatywnych aktywności
Zachęcaj do aktywności fizycznych, takich jak zabawy na świeżym powietrzu, sport czy zajęcia artystyczne. Czytaj dziecku książki i opowiadaj historie jako alternatywę dla czasu ekranowego.
4. Monitorowanie treści
Wybieraj wysokiej jakości programy edukacyjne i oglądaj je wspólnie z dzieckiem, aby móc omówić i wyjaśnić ich treść.
Przestrzeganie wytycznych WHO oraz zasad zarządzania czasem ekranowym może pomóc w utrzymaniu zdrowego balansu między technologią a innymi aspektami życia dziecka. Wspierajmy rozwój naszych dzieci, dbając o ich zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne, by mogły w pełni korzystać z możliwości współczesnego świata bez ryzyka wynikającego z nadmiernego korzystania z technologii.
